Przymiotniki

Poznaliśmy już rzeczowniki i czasowniki, zatem pora na przymiotniki. Bez nich trudno opisywać otaczający nas świat, tak więc zapraszam do lektury!

W języku japońskim przymiotniki dzielą się na dwie grupy: przymiotniki właściwe, czyli tzw. i-przymiotniki oraz quasi-przymiotniki, które my będziemy nazywać po prostu na-przymiotnikami. Przedrostki "i" oraz "na" pokazują, w jaki sposób zakończony jest przymiotnik, który w zdaniu określa (opisuje) rzeczownik. Np. w króciutkim zdaniu "Piękna pogoda." przymiotnik "piękna" opisuje "pogodę", która jest rzeczownikiem.

W zależności od grupy, przymiotniki inaczej się odmieniają, przy czym odmiana na-przymiotników przypomina nieco odmianę rzeczowników. Zacznijmy więc od rzeczy dla nas nowej.

i-przymiotniki

Jak już na wstępie wspomniałem i-przymiotniki są nazywane właśnie w ten sposób, ponieważ kończą się na "i". Poniżej przykładowe wyrazy (forma podstawowa):

HiraganaKanjiZnaczenie
いい良いdobry
わるい悪いzły
おおきい大きいduży
ちいさい小さいmały
きたない汚いbrudny
やすい安いtani
たかい高いdrogi; wysoki
ひくい低いniski
みじかい短いkrótki
ながい長いdługi
かたい硬いtwardy
やわらかい柔らかいmiękki
あたたかい1.温かい; 2.暖かいciepły (ad.1: np. napój; ad.2: powietrze)
さむい寒いzimny (o temperaturze powietrza czy pogodzie)
つめたい冷たいzimny (np. drink), również o charakterze człowieka
ひろい広いszeroki
せまい狭いwąski, ciasny
つよい強いsilny
よわい弱いsłaby
おもい重いciężki
かるい軽いlekki
あたらしい新しいnowy
ふるい古いstary

Poprzestając na tych kilku przykładach przejdźmy do ich odmiany. Przymiotniki japońskie odmieniają się przez:

  • czas: przeszły i teraźniejszo-przyszły;
  • tryb: twierdzący lub negujący
Podobnie jak było w przypadku czasowników, również tu będziemy mieli do czynienia z formą zwykłą (słownikową) oraz uprzejmą.

Odmiana i-przymiotników - forma zwykła (słownikowa)
czas \ trybtwierdzącynegujący
teraźniejszy~い ~くない
przeszły~かった~くなかった

Zatem korzystając z poznanych przed chwilą przymiotników, otrzymamy:

Przymiotnikter.; twierdz.ter.; neg.przesz.; twierdz.przesz.; neg.
złyわるいわるくないわるかったわるくなかった
taniやすいやすくないやすかったやすくなかった
drogi; wysokiたかいたかくないたかかったたかくなかった
długiながいながくないながかったながくなかった

i tak dalej. A teraz uwaga: wyjątek! Tak, w japońskim za dużo ich nie ma, więc zasługują na szczególną uwagę ;) . Tym wyjątkiem jest przymiotnik "dobry" - いい:

Przymiotnikter.; twierdz.ter.; neg.przesz.; twierdz.przesz.; neg.
dobryいいよくないよかったよくなかった

Zobaczmy teraz, jak odmieniają się te same przymiotniki w formie uprzejmej.

Odmiana i-przymiotników - forma uprzejma
czas \ trybtwierdzącynegujący
teraźniejszy~いです ~くありません
przeszły~かったです~くありませんでした

W mowie używa się jeszcze jednego, bardzo łatwego sposobu - do formy prostej dokłada się po prostu です, tworząc formę uprzejmą:

Odmiana i-przymiotników - forma uprzejma z です
czas \ trybtwierdzącynegujący
teraźniejszy~いです ~くないです
przeszły~かったです~くなかったです

Przejdźmy teraz do przykładów - zobaczmy, jak powyższe regułki działają w praktyce.

きょうはあついですね。
今日は暑いですね。
Ależ dzisiaj gorąco.
トメックのくるまはあたらしくありません。
トメックの車は新しくありません。
Samochód Tomka nie jest nowy.
きのうたべたばんごはんはあまりおいしくなかった。
昨日食べた晩ご飯はあまり美味しくなかった。
Wczorajsza kolacja nie była zbyt smaczna.

Staraj się samemu układać zdania używając wcześniej poznanych wyrazów i odpowiednio je odmieniając.

na-przymiotniki

Drugim rodzajem przymiotników japońskich są na-przymiotniki. Wymieńmy kilka z nich:

HiraganaKanjiZnaczenie
げんき(な)元気(な)zdrowy
おおき(な)大き(な)duży
きれい(な)(綺麗)czysty; piękny
かんたん(な)簡単(な)łatwy
べんり(な)便利(な)użyteczny
あんぜん(な)安全(な)bezpieczny
すき(な)好き(な)ulubiony

W przeciwieństwie do i-przymiotników, na-przymiotniki jako takie nie posiadają końcówki, dopóki nie występują się z rzeczownikiem (w tabeli podana w nawiasach).

Czy zwróciłeś uwagę na czasownik おおきい(大きい)? Występuje zarówno w tabeli i-przymiotników jak i na-przymiotników. Dlaczego? Otóż przymiotnik ten należy do obydwu grup. Jako i-przymiotnik ma postać おおき, a jako na-przymiotnik - おおき. Zastosowanie i znaczenie obydwu jest jednakowe.

Choć już odmiana i-przymiotników jest dość łatwa, to odmiana na-przymiotników jest dziecinnie prosta, szczególnie, jeżeli już znasz odmianę rzeczowników. Odmieniają się one bowiem dokładnie tak samo:

Odmiana na-przymiotnika げんき - forma uprzejma
czas \ trybtwierdzącynegujący
teraźniejszyげんきです げんきじゃありません
przeszłyげんきでしたげんきじゃありませんでした

Jak widzisz, końcówka nie występuje, gdy brak rzeczownika. Sprawdźmy w takim razie jak wyglądają na-przymiotniki w akcji.

たなかさんのむすこはとてもげんきなこどもです。
田中さんの息子は元とても気な子供です。
Syn pana Nakato jest bardzo zdrowym dzieckiem.
おみせできれいなはなをみました。
お店できれいな花を見ました。
Widziałem w sklepie piękne kwiaty.
かんたんなにほんごのことばをたくさんおぼえました。
簡単な日本語の言葉をたくさん覚えました。
Zapamiętałem mnóstwo łatwych wyrazów po japońsku.

Na koniec ciekawostka: jak powiedzieć "jestem głodny" lub "chce mi się pić (jestem spragniony)"? Choć w polskim mamy do czynienia z przymiotnikami, to w japońskim używa się tu czasowników:

あさごはんをたべなかったからおなかがすいた。
朝ご飯を食べなかったからお腹が空いた。
Nie jadłem śniadania więc jestem głodny. (dosł. brzuch zrobił się pusty)
のどがかわいた ー おみずをのみましょうか。
喉が渇いた - お水を飲みましょうか。
Chce mi się pić - może napijemy się wody? (dosł. wyschło mi gardło)

A jak w takim razie powiedzieć "kocham cię"? Najlepiej tak:

だいすきです。
大好きです。
Kocham cię!

Ten zwrot może się również odnieść do potrawy, za którą wręcz przepadamy - zależy oczywiście od kontekstu.

To tyle - kiedy nauczysz się materiału zawartego w tej części będziesz nareszcie potrafił opisać otaczające Cię przedmioty i osoby. Pamiętaj, że jeżeli zapomnisz jakiegoś wyrazu, zawsze możesz go zastąpić zaprzeczeniem przeciwnego, np. zamiast "ciężki" możesz użyć "nie lekki". Uczenie się wyrazów przeciwstawnych jest doskonałą metodą nauki przymiotników - polecam!

ĆWICZENIA

  1. Odmień poznane w tej części przymiotniki według poznanych sposobów (forma słownikowa + uprzejma). Odmianę zapisuj w zeszycie (hiragana, ewentualnie poznane dotychczas kanji).
  2. Przetłumacz zdania na język japoński:
    • Kupiłem nowy zegarek.
    • Japonia jest pięknym krajem.
    • Ta torba jest droga.
    • Ten rower nie był tani.
    • Japoński jest łatwy.
    • Sushi jest bardzo smaczne.
    • Mój rower jest czerwony.
    • Pokój Michała jest bardzo duży.
    • To jest stary samochód Pana Tanaki.
    • Te kwiaty są piękne.
    • Niebo jest niebieskie.

Następna część tej lekcji: Kolory po japońsku


Dodaj tą stronę do:

| More