Czasowniki – czas przeszły

Poznałeś już japońskie czasowniki i ich odmianę w czasie teraźniejszo-przyszłym. W tej części dowiesz się, jak tworzyć czas przeszły tych czasowników.

Na początek zajmiemy się formą uprzejmą, ponieważ jest ona bardzo łatwa. Następnie zajmiemy się formą prostą, czyli słownikową.

Czas przeszły - czasowniki w formie uprzejmej (～ます)

Ogólna reguła na budowanie czasu przeszłego czasowników w formie uprzejmej jest następująca:

Tak więc stosując powyższy zabieg w łatwy sposób zamieniamy czas teraźniejszy na czas czas przeszły czasownika. Jako przykład niech posłuży nam kilka wyrazów już poznanych w poprzedniej lekcji. Nie przejmuj się, jeżeli nie pamiętasz znaczenia wszystkich wyrazów. Chciałbym, abyś w tej części utrwalił sobie regułę tworzenia czasu przeszłego. Pamiętaj jednak, aby równolegle uczyć się słówek. Bez nich nawet perfekcyjna znajomość gramatyki na nic się nie zda.

Myślę, że zapamiętanie tej konstrukcji nie nastręczy Ci większych trudności, przejdźmy zatem do części nieco trudniejszej - czasowników w formie prostej.

Czas przeszły - czasowniki w formie prostej twierdzącej

Końcówka czasownika w czasie przeszłym formy prostej zależy od zakończenia tego czasownika w formie podstawowej (słownikowej). Spójrzmy na poniższą tabelę　pokazującą, w jaki sposób zamienić końcówkę czasownika aby utworzyć jego czas przeszły:

Aby pokazać, jak to działa w praktyce, również tutaj posłużymy się wyrazami, które powinieneś już znać z poprzedniej lekcji o czasownikach.

Jak zaznaczono na czerwono, wyraz "iść": いく odmienia się w wyjątkowy sposób, niezgodnie z regułą z poprzedniej tabelki. Ponieważ jest to dość często występujący czasownik, postaraj się zapamiętać ten wyjątek.

Jeżeli przeczytałeś powyższą tabelkę dokładnie, być może zwróciłeś uwagę na to, iż ostatni rodzaj czasowników pomimo tego, iż zakończony jest na る jest w grupie "u". Nie jest to (niestety) błąd.

Jest bardzo ważne, abyś zapamiętał tą odmianę, dlatego staraj się ćwiczyć te i inne czasowniki, starając się budować proste zdania. Jeżeli Ci się to uda, nie będziesz miał większych problemów w kolejnych lekcjach, gdzie będziemy poznawać formę "te" czasowników, którą tworzy się analogicznie.

Czas przeszły - czasowniki w formie prostej negującej

Możesz odetchnąć z ulgą - najtrudniejsza część tej lekcji za Tobą. Negowanie czasownika w czasie przeszłym jest bowiem trywialnie proste i ogranicza się do jednego sposobu zamiany końcówki czasownika:

Dla utrwalenia prześledźmy poniższe przykłady czasowników:

Pomimo prostoty tej zamiany końcówek przeczytaj każdy wyraz na głos.

Kiedy już zapamiętasz działanie powyższych regułek, sprawdź się układając do poszczególnych czasowników wszystkie formy odmiany, jakie zdążyłeś poznać, na przykład:

To wszystko w tej części. Pamiętaj, aby ćwiczyć odmianę wyrazów przy każdej nadażającej się okazji. Wyobrażaj sobie czynności, sprawdź podstawową formę czasownika odpowiadającego tej czynności i układaj zdania w czasie przeszłym i teraźniejszym, w formie uprzejmej (wyobraź sobie, że mówisz do starszej osoby) i prostej (tak jak się mówi np. do kolegi); pamiętaj też o formie twierdzącej i negującej. Zwróć szczególną uwagę na odmianę czasowników w tej najtrudniejszej formie, czyli w formie prostej, twierdzącej czasu przeszłego. Wiedzę nabytą w tej części będziesz używał w niemal każdym zdaniu, jakie wypowiesz w języku japońskim.