Dialog: Miło mi pana poznać!

Japończycy są narodem, dla którego bardzo ważna jest etykieta. Oczywiście my również zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważne jest pierwsze wrażenie po zapoznaniu nowej osoby. Jednak pierwsze spotkanie w Japonii dla nas może wydawać się niemal rytuałem. Szczególnie wymiana wizytówek może być dla nieobeznanych z tematem prawdziwym szokiem kulturowym. Należy na przykład pamiętać, aby wizytówkę podawać i odbierać dwoma rękoma, delikatnie ukłonić się i nigdy nie chować wizytówki od razu do kieszeni czy czegokolwiek na niej zapisywać.

W pierwszej kolejności zobaczmy, jak wygląda zapoznanie się w oficjalnym tonie. Wyobraźmy sobie pierwszy dzień młodego Japończyka o nazwisku Yamada w nowej firmie, właśnie idzie poznać swojego szefa - pana Tanaka.

Przy okazji - czy zauważyłeś, że Japończycy używają zwykle jedynie nazwisk, kiedy się przedstawiają? Tak, w Japonii używa się głównie nazwisk, a gdy używa się imienia i nazwiska, to zawsze pierwsze jest nazwisko, potem dopiero imię. O tym należy pamiętać, ponieważ kolejność ta jest odwrotna niż u nas.

Zobaczmy zatem jak przebiega ta krótka rozmowa. Oczywiście musisz być świadom tego, że w rzeczywistości taka rozmowa byłaby zapewne troszkę dłuższa. Pan Yamada wita się słowami "おはよう　ございます" - czyli po prostu "dzień dobry" (to używane do 10 rano - jeżeli jeszcze nie do końca pamiętasz odpowiednie słownictwo na powitanie - sprawdź w lekcji 1 - uprzejmości japońskie. Dalej przedstawia się mówiąc "わたし　は　やまだ　と　もうします" - czyli "nazywam się Yamada". Tu należy powiedzieć o tym, że ta wersja jest bardzo uprzejmą formą. Nieco luźniejsza forma (choć wciąż uprzejma) będzie użyta w dalszej części. Przyszły szef Yamady - pan Tanaka odpowiada "たなか　です。　はじめまして。". Uważni czytelnicy być może zauważą, że pan Tanaka użył innej formy przedstawiania się - powiedział po prostu です po nazwisku. Ja dodam, że ta forma jest mniej uprzejma i będzie w takiej sytuacji użyta przez osobę o wyższej hierarchii - w naszym przykładzie szefa. Kolejny wyraz - はじめまして - ma znaczenie "to jest pierwszy raz", choć oczywiście po polsku powiemy po prostu "Miło mi pana poznać.". Ostatni zwrot użyty w tym dialogu to "よろしく　おねがい　します。", który ma takie znaczenie jak "polecam się na przyszłość". I tu znów mamy do czynienia z subtelną różnicą uprzejmości - ostatni wyraz w tym zwrocie - します - pan Yamada powiedział w bardzo uprzejmy sposób: いたします. Sam wyraz します znaczy po prostu "robić". Zupełnie na marginesie pokażę Ci, jak się stopniuje w skali uprzejmości ten podstawowy wyraz:

Natomiast sam wyraz おねがい to uprzejma i ugrzeczniona wersja czasownika ねがう, oznaczająca tyle, co "prosić". Tak więc おねがい　します to dosłownie "robić prośbę".

Na razie nie musisz się tego uczyć na pamięć, raczej chodzi o to, aby uświadomić Ci, że w języku japońskim słowa należy dobierać w zależności od sytuacji i hierarchii społecznej. Inaczej powiemy dane wyrażenie do swojego starego kumpla, a inaczej do starszej osoby. Nie powinno to nas zaskakiwać - przecież w polskim też możemy być bardziej lub mniej uprzejmi, prawda?

Zobaczmy, jak będzie wyglądał analogiczny dialog pomiędzy Katoo san i Ikeda san, które są młodymi dziewczynami w podobnym wieku:

Czy dialog pomiędzy parą przyszłych koleżanek wygląda zupełnie inaczej niż oficjalna wersja? Troszkę różnic jest, choć cały czas rozmowa jest utrzymana w uprzejmym tonie. Tu również Katoo san lub Ikeda san mogliby użyć słowa はじめまして - "Miło mi Cię poznać", jednak raczej się tych słów w takiej sytuacji nie stosuje.