Uprzejmości
Japończycy są narodem bardzo uprzejmym. Jak w każdym języku, do wyrażania tychże uprzejmości jest do dyspozycji wachlarz zwrotów. W tym rozdziale dowiemy się, jakimi słowami Japończycy wyrażają swoją wdzięczność, uznanie, przeprosiny itp. Zwrócę również uwagę na odpowiednie formy uprzejmości w zależności od tego, czy zwracamy się do osoby zaprzyjaźnionej (takiej, z którą jesteśmy na "ty"), czy też nieznajomej lub takiej, wobec której powinniśmy to robić bardziej uprzejmie.| polski | japoński (zwykły) | japoński (uprzejmy) | komentarz |
|---|---|---|---|
| dzień dobry (do godz. 10) | おはよう [ohayoo] | おはよう ございます [ohayoo gozaimasu] | dość ważne jest rozróżnienie porannego "dzień dobry" od tego późniejszego; możesz skojarzyć z analogicznym angielskim "good morning" od "good afternoon"; "gozaimasu" to bardzo uprzejma forma wyrazu oznacząjacego "jest" |
| dzień dobry (po godz. 10:00) | こんにちは [konnichiwa] | zwróć uwagę na ostatnią sylabę: pomimo, że wymawiamy "wa" zapisujemy は("ha"); to jeden z zaledwie kilku wyjątków | |
| dobry wieczór | こんばんは [konbanwa] | ||
| na razie | じゃ, また [ja, mata] | - | tylko do przyjaciół |
| do widzenia | さようなら [sayoonara] | używane w sytuacjach oficjalnych (np. w urzędach), gdy nie spodziewamy się okazji ponownego spotkania | |
| おつかれ [otsukare] | おつかれさま [otsukaresama] | po zakończonej pracy; szczególnie, gdy ktoś wychodzi przed nami; dokładniej zwrot ten mozna przetłumaczyć jako "to była bardzo wyczerpująca praca"; do uprzejmej formy dodaje się zakończenie gramatyczne です (desu) lub でした (deshita) | |
| おさきに [osakini] | おさきに しつれい します [osakini shitsuree shimasu] | "osakini" oznacza tyle co "wcześniej, przed innymi"; w wersji uprzejmej dochodzi jeszcze "shitsuree shimasu" - dosłownie: "popełniam nieuprzejmość" czy "straciłem dobre wychowanie" | |
| いってくる [itte kuru] | いってきます [itte kimasu] | wtedy gdy wychodzimy na określony czas, z zamiarem powrotu; raczej unikajmy potocznej formy | |
| do widzenia (przez telefon) | - | しつれい します [shitsuree shimasu] | kończenie rozmowy telefonicznej jest bardzo specyficzne w japońskim - często brakuje (w naszym rozumieniu) frazy zamykajacej i mogłoby się wydawać, że rozmowa kończona jest bez pożegnania; przeczytaj również w japońskich ciekawostkach |
| dobranoc | おやすみ [oyasumi] | おやすみ なさい [oyasumi nasai] | podobnie jak w Polsce, dobrze jest przed udaniem się spać nawiązac do naszego zamiaru czymś w rodzaju "jutro trzeba wcześnie wstać" czy też "zrobiło się już strasznie późno" |
| przepraszam / dziękuję | すみません [sumimasen] | to jedno z najważniejszych słów; jest ono dość uniwersalne i może oznaczać:
1. Przepraszam - gdy chcemy aby ktoś ustąpił nam przejście itp.
2. Przykro mi - wtedy gdy chcemy przeprosić za coś, co zrobiliśmy i czego żałujemy
3. Dziękuję - po tym, gdy ktoś zrobił nam przysługę; można to rozumieć jako "przepraszam za to, że musiał poświecić pan tyle czasu aby mi pomóc" |
|
| przepraszam | ごめん[gomen] | ごめんなさい [gomen nasai] | gdy sprawiliśmy komuś swoim zachowaniem przykrość |
| dziękuję | ありがとう [arigatoo] | (どうも) ありがとう ございます [(doomo) arigatoo gozaimasu] | proste podziękowanie; w formie uprzejmej "doomo" jest opcjonalne |
| nie ma za co | いいえ [iie] | どういたしまして [dooitashimashite] | "iie" znaczy po prostu "nie" i jest analogiczne do tego w polskim wyrażeniu "nie ma za co"; możemy też użyć podwójnego "iie, iie"; nie ma to charakteru typowo potocznego, można więc również używać w sytuacjach oficjalnych; bardzo ciekawe jest to, że "iie" jako zaprzeczenie jest używane dość rzadko - patrz również japońskie ciekawostki |
| proszę (odp. na "dziękuję") | どうぞ [doozo] | robiąc komuś przysługę | |
| proszę (o coś) | おねがい します [onegai shimasu] | ||
| ください [kudasai] | |||
| miło mi pana poznać | はじめまして [hajimemashite] | przy pierwszym spotkaniu - Japończycy pamietają, że pierwsze spotkanie ma decydujące znaczenie w przyszłych relacjach, dlatego są oni wtedy niezwykle uprzejmi - kłaniają się i uśmiechają się przyjaźnie, ale raczej nasz uścisk dłoni nie jest praktykowany | |
| polecam sie | よろしく [yoroshiku] | どうぞ よろしく (おねがい します) [doozo yoroshiku (onegai shimasu)] | dalsza cześć "hajimemashite", po zakończeniu przedstawiania się |
| smacznego | いただきます 「itadakimasu] | - | dosłownie: "przyjmę (ten posiłek)"; wiele osób składa ręce i delikatnie się kłania przed posiłkiem |
| dziękuję (po posiłku) | ごちそうさま (でした) [gochisoosama (deshita)] | - | w znaczeniu "to była prawdziwa uczta", nawet jeżeli tak naprawdę to było tylko ciastko |
| wychodzę (i wrócę) | いってきます [itte kimasu] | - | te cztery zwroty są niemal zawsze używane w japońskich domach, gdy ktoś wychodzi czy wraca; to bardzo ważne, żeby o nich pamietać, gdy będziemy mieszkać z japonską rodziną |
| idź (i wróć) | いってらっしゃい [itte rasshai] | ||
| już jestem | ただいま [tadaima] | ||
| witaj w domu | おかえり[okaeri] | おかえり なさい[okaeri nasai] | |
- Niechcący stanąłeś komuś na stopę w pociągu (bardzo o to łatwo). Co powiesz, aby przeprosić tą osobę?
- W twojej grupie pojawiła się nowa koleżanka - jak się przedstawisz (od razu imponując jej swoją znajomością japońskiego)?
- Twój współlokator właśnie wrócił do domu z pracy - który zwrot lub zwroty będą odpowiednie?
- Powitaj sąsiada wracającego z pracy.
- Przeproś osobę, na którą przypadkowo wylałeś napój w restauracji.
- Pożegnaj kolegę ze szkoły/pracy.
- Pożegnaj się z mamą wychodząc z domu.
- Przedstaw się nowej koleżance.
- Podziękuj przypadkowo spotkanej osobie za otrzymane wskazówki.
Poprzednia część tej lekcji: Kolejność wyrazów w zdaniu
