Liczymy
Liczebniki podstawowe w języku japońskim są niezwykle łatwe. Oprócz kilku miejsc, gdzie występują wyjątki, nauka liczenia po japońsku zajmie Ci dosłownie chwilkę.
Spotkamy się tu jednak również z pewną niespodzianką przy większych liczbach. Ale po kolei.
Jedności
Najważniejsze są zawsze podstawy. Zapamiętajmy więc dokładnie liczby jedności, ponieważ po ich opanowaniu nie będziemy mieli żadnych problemów z większymi liczebnikami.
| Liczba | Japoński | Uwagi |
|---|---|---|
| 0 | ゼロ zero |
przejęte z zachodu, dlatego pisane katakaną; używane szczególnie przy podawaniu numerów, np. telefonu |
| れい ree |
równie popularne jak ゼロ | |
| まる maru |
"maru" oznacza "kółko", stąd też czasami używane słowo oznaczające "zero" | |
| 1 | いち ichi |
zamienia się czasem w "いっ" (czyli dubluje nastepującą spółgłoskę), np. w słowie いっぷん [ippun] czyli "jedna minuta" czy いっこ [ikko] czyli "jedna sztuka" |
| 2 | に ni |
|
| 3 | さん san |
|
| 4 | よん yon |
w niektórych wyrazach, w których występuje ten liczebnik, "ん" znika tworząc formę łatwiejszą do wypowiedzenia - np. よじ [yoji] - "godzina czwarta" |
| し shi |
używany zamiast powyższego "よん" w niektórych wyrazach, np. しがつ [shigatsu] - "kwiecień" | |
| 5 | ご go |
|
| 6 | ろく roku |
analogicznie do "1", zamienia sie czasem w "ろっ" jak w ろっぷん - "sześć minut" |
| 7 |
なな nana |
|
| しち shichi |
||
| 8 | はち hachi |
tak jak w "1" i "6" - niekiedy zamienia się w "はっ" |
| 9 | きゅう kyuu |
czasami czytane jako く - jak w くじ - "godzina dziewiąta" |
| 10 | じゅう jyuu |
czasem う znika a nastepująca spółgłoska jest podwojona, jak w じゅっぷん [jyuppun] |
Prawda, że łatwe?
Dziesiątki
Dalej jest jeszcze prościej. "Jedenaście" to po prostu "dziesięć jeden" czyli じゅういち [jyuuichi], a "dwadzieścia" to "dwa dziesięć". Analogicznie "48" to "cztery dziesięć osiem" czyli よんじゅう はち [yonjyuuhachi].
| liczba | dziesiątki | jedności | wynik |
|---|---|---|---|
| 11 | 10 じゅう jyuu |
1 いち ichi |
じゅういち jyuuichi |
| 12 | 10 じゅう jyuu |
2 に ni |
じゅうに jyuuni |
| 13 | 10 じゅう jyuu |
3 さん san |
じゅうさん jyuusan |
| 14 | 10 じゅう jyuu |
4 よん yon |
じゅうよん jyuuyon |
| : | : | : | : |
| 20 | 20 にじゅう nijyuu |
- |
にじゅう nijyuu |
| 21 | 20 にじゅう nijyuu |
1 いち ichi |
にじゅういち nijyuuichi |
| : | : | : | : |
| 33 | 30 さんじゅう sanjyuu |
3 さん san |
さんじゅうさん sanjyuusan |
| : | : | : | : |
| 99 | 90 きゅうじゅう kyuujyuu |
9 きゅう kyuu |
きゅうじゅうきゅう kyuujyuukyuu |
Setki
Tym tropem dochodzimy do 100, czyli ひゃく [hyaku]. Dalej tworzymy liczebniki w ten sam sposób, czyli 163 to ひゃく ろくじゅう さん [hyaku rokujyuu san], a 298 to にひゃく きゅうじゅう はち [nihyaku kyuujyuu hachi].
Poniżej zamieszczam kolejną tabelkę, tym razem setek. Wytłuściłem te wyrazy, które odbiegają od standardowego czytania i które należy zapamiętać "osobno". Pierwszy wyjątek pojawia się przy 300, które to nie brzmi さんひゃく, a さんびゃく.
| Liczba | Japoński |
|---|---|
| 100 | ひゃく hyaku |
| 200 | にひゃく nihyaku |
| 300 | さんびゃく sanbyaku |
| 400 | よんひゃく yonhyaku |
| 500 | ごひゃく gohyaku |
| 600 | ろっぴゃく roppyaku |
| 700 | ななひゃく nanahyaku |
| 800 | はっぴゃく happyaku |
| 900 | きゅうひゃく kyuuhyaku |
Tysiące
Podobnie jak w "setkach" tak również w "tysiącach" spotkamy się z kilkoma wyjątkami. Całość jednak jest równie prosta.
| Liczba | Japoński |
|---|---|
| 1000 | (いっ)せん (is)sen |
| 2000 | にせん nisen |
| 3000 | さんぜん sanzen |
| 4000 | よんせん yonsen |
| 5000 | ごせん gosen |
| 6000 | ろくせん rokusen |
| 7000 | ななせん nanasen |
| 8000 | はっせん hassen |
| 9000 | きゅうせん kyuusen |
Zauważ, że 1000 zwykle wymiawia się せん [sen], chyba, że chcemy wyraźnie zaznaczyć w wypowiedzi, że chodzi nam o "jeden tysiąc", wtedy użyjemy słowa いっせん [issen]. Czyli podobnie jak po polsku, jeżeli nie istnieje taka potrzeba, mówimy po prostu tysiąc, na przykład podając datę:
Dziesięć tysięcy = 1 man
Dochodzimy do wspomnianej na początku rozdziału niespodzianki. Otóż system liczenia większych liczb obowiązujący w Japonii to nie - jak u nas - system tysięcy (czyli tysiąc, milion, miliard itd.), a system dziesiątek tysięcy. Jednostka równa dziesięć tysięcy nazywa się まん [man].
I tak na przykład: samochód kosztujący 4 000 000 jenów nie kosztuje czterech milionów jenów tylko 400 manów. Jest to dość dezorientujące, szczególnie gdy przyjedziemy do Japonii po raz pierwszy i zobaczymy np. ceny mieszkań czy samochodów. Na pierwszy rzut oka ceny wyglądają na bardzo niskie i dopiero wtedy, gdy zorientujemy się, że jest tu mowa nie o tysiącach, a o dziesiątkach tysięcy, ceny zaczynają pasować do wartości przedmiotów (choć w przypadku niektórych samochodów czy mieszkań bardziej prawdopodobne wydają się być ceny z obciętym jednym zerem
).
Przechodząc do jeszcze większych liczb, tak jak w systemie tysięcznym mnożymy 1 tysiąc razy 1 tysiąc aby otrzymać 1 milion, tak w Japonii 1 man razy 1 man daje 1 oku.
Kolejne wielkie liczby przedstawia poniższa tabelka.
| Liczba | Japoński |
|---|---|
| 10 000 | (いち)まん (ichi)man |
| 100 000 | じゅうまん jyuuman |
| 1 000 000 | ひゃくまん hyakuman |
| 10 000 000 | せんまん senman |
| 100 000 000 | (いち)おく (ichi)oku |
| 1 000 000 000 | じゅうおく jyuuoku |
| 10 000 000 000 | ひゃくおく hyakuoku |
| 100 000 000 000 | せんおく sen'oku |
Wielkich liczb raczej nie będziesz potrzebował, wystarczy więc, że zapamiętasz zasadę budowania dużych liczb.
Poprzednia część tej lekcji: Rzeczowniki
Następna część tej lekcji: Liczymy-ćwiczymy
