Klasyfikatory liczebników
Aby móc w pełni sprawnie liczyć różnego rodzaju przedmioty, poznamy teraz tak zwane klasyfikatory. Klasyfikatory to trudne słowo określające prostą sprawę. Otóż w języku japońskim rzeczowniki mają charakter niepoliczalny, tak jak w języku polskim na przykład "woda" czy "piasek". Zauważ, że w języku polskim zdanie "Wypiłem jedną wodę" nie ma sensu, powiemy raczej "Wypiłem (jedną) szklankę wody". Podobnie ma się sprawa z liczeniem przedmiotów w języku japońskim. Żeby było ciekawiej, Japończycy liczą przedmioty w zależności od ich kształtu lub innych kryteriów. Inaczej liczy się przedmioty podłużne (np. kabel, długopis, kij), a inaczej przedmioty małe (gumka do mazania, cukierek czy ziarnko ryżu). Istnieje również klasyfikator ogólny, jednak wiąże się z nim nieco inny sposób liczenia. Spójrzmy zatem na poniższą tabelkę liczebników wskazującą na ilość przedmiotów do 10 sztuk (czasami również używane do określania wieku):
| Ilość przedmiotów | Wyrażenie |
|---|---|
| 1 | ひとつ hitotsu |
| 2 | ふたつ futatsu |
| 3 | みっつ mittsu |
| 4 | よっつ yottsu |
| 5 | いつつ itsutsu |
| 6 | むっつ muttsu |
| 7 | ななつ nanatsu |
| 8 | やっつ yattsu |
| 9 | ここのつ kokonotsu |
| 10 | とう tou |
Powyższych wyrażeń możesz użyć również wtedy, kiedy nie jesteś pewien, do której z grup przedmiotów zaliczyć ten, o którym chcesz powiedzieć. Jeżeli jednak chcesz mówić naturalnie o ilościach danego przedmiotu, lepiej przyswoić sobie odpowiednie końcówki. Możesz o nich myśleć w ten sam sposób jak na przykład o słowie "metr" w wyrażeniu "pięć metrów kabla" czy "łyżeczka" w wyrażeniu "dwie łyżeczki cukru".
| Przedmioty | Klasyfikator (kana) | Klasyfikator (kanji) | Przykład | Przykład (tłumaczenie) |
|---|---|---|---|---|
| kształt przedmiotów | ||||
| małe przedmioty | こ ko |
個 | にこ の たまご ni ko no tamago |
dwa jajka |
| podłużne | ほん hon |
本 | ごほん の えんぴつ gohon no enpitsu |
pięć ołówków |
| pojemniki (kubki, szklanki) | はい hai |
杯 | いっぱい の おちゃ
ippai no ocha |
jedna herbata (np. filiżanka) |
| płaskie (kartki, płyty, podkładki) | まい mai |
枚 | にまい の
チケット
nimai no chiketto |
dwa bilety |
| książki, zeszyty | さつ satsu |
冊 | さんさつ の ほん
sansatsu no hon |
trzy książki |
| ludzie, zwierzęta | ||||
| ludzie | にん nin |
人 | さんにん sannin |
trzy osoby |
| duże zwierzęta | とう tou |
頭 | にとう の うま nitou no uma |
dwa konie |
| małe zwierzęta | ひき hiki |
匹 | さんぴき の ねずみ sanpiki no nezumi |
trzy myszy |
| inne | ||||
| godziny | じ ji |
時 | ろくじ rokuji |
sześć godzin (szósta godzina) |
| minuty | ふん fun |
分 | じゅうごふん jyuugofun |
piętnaście minut |
| lata (wiek) | さい sai |
歳 | よんさい の こども yonsai no kodomo |
czteroletnie dziecko |
| powtórzenia | かい kai |
回 | ごかい gokai |
pięć razy (coś zrobić) |
| mnożenie ilości | ばい bai |
倍 | にばい nibai |
dwa razy (więcej) |
| numer w serii | ばん ban |
番 | いちばん ichiban |
numer jeden (również: najlepszy) |
| pary (buty, skarpetki) | そく soku |
足 | いっそく の くつ issoku no kutsu |
jedna para butów |
| pary (rękawiczki); inne zestawy | くみ kumi |
組 | てぶくろ の にくみ tebukuro no nikumi |
dwie pary rękawiczek |
| maszyny (komputery, samochody) | だい dai |
台 | テレビ の にだい terebi no nidai |
dwa telewizory |
| piętra | かい kai |
階 | よんかい yonkai |
czwarte piętro (wg polskiego sposobu liczenia - trzecie) |
Sporo tych klasyfikatorów, prawda? Na szczęście będziemy w praktyce używać tylko niektórych z nich. Wystarczy, że na razie zapamiętasz tylko te zależne od kształtu przedmiotu, a w razie potrzeby będziesz mógł tu wrócić aby sprawdzić te, których nie zapamiętałeś. Niektóre zresztą już znasz z poprzednich działów (godziny, minuty).
Oczywiście nie musisz też zapamiętywać znaków kanji. Na nie przyjdzie jeszcze czas, te w tabelce potraktuj jako referencja.
Oprócz klasyfikatorów podanych w powyższej tabelce istnieje całe mnóstwo innych, ale są one najczęściej odpowiednikami polskich wyrażeń. Na przykład "dolar" czy "metr" też są swojego rodzaju klasyfikatorami.
Poprzednia część tej lekcji: Liczymy-ćwiczymy
Następna część tej lekcji: Kolejność wyrazów w zdaniu
