Czytanie głosek

Na początek dobra wiadomość. Nie ma w japońskim takich głosek, które byłyby trudne do wymowy dla Polaka (ach, te nasze "szcz", "sc" i "ść" – niemożliwe do wymowy przez przeciętnego Japończyka!). Naturalnie istnieją tzw. łamacze języka, analogiczne do polskiego "W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie", jednak w mowie potocznej takie "potworki" występują bardzo rzadko.

Używany na benkyo.pl zapis alfabetyczny (tzw. romaji, czyli "rzymskie znaki") jest zapisem standardowym (tzw. transkrypcja Hepburna, ale tego nie musisz pamiętać) języka japońskiego, który umożliwi nam czytanie i pisanie bez znajomości znaków japońskich, przy użyciu znaków wchodzących w skład alfabetu.

Samogłoski

W języku japońskim występuje jedynie pięć samogłosek (wiec niemal dwukrotnie mniej, niż w języku polskim): a, i, u, e, o.

Kolejność, w jakiej wypisałem te samogłoski jest nieprzypadkowa, bowiem w takiej właśnie kolejności występują one w katakanie i hiraganie. Ich wymowa jest bardzo podobna do polskich odpowiedników.

Zdarza się, że samogłoski występują w formie "długiej" np."ii", wydłużając dwukrotnie jej brzmienie. W tym przypadku będziemy stosować:

samogłoska zapis formy długiej
i ii
e ee
o oo
u uu

Spółgłoski

Spółgłoski, poza jednym wyjątkiem, w pisanym japońskim nie występują samodzielnie – regułą jest, że po spółgłosce zawsze występuje samogłoska. Wyjątkiem tym jest "n", które może występować również samodzielnie, bez samogłoski.

- a i u e o
k ka ki ku ke ko
s sa shi su se so
t ta chi tsu te to
n na ni nu ne no
h ha hi fu he ho
m ma mi mu me mo
y ya - yu - yo
r ra ri ru re ro
w wa - - - wo
n

Do powyższego zestawu sylab dojdzie jeszcze kilka sylab tworzonych na podstawie powyższych, i tak:

k -> g
s -> z
t -> d
h -> b
h -> p
g ga gi gu ge go
z za ji zu ze zo
d da (ji) (du)
 de do
b ba bi bu be bo
p pa pi pu pe po
Należy zwrócić uwagę na wymowę sylab w poniższej tabelce:
Zapis alfabetyczny Sposób wymowy Szczegóły wymowy
u u różni się od polskiego tym, że jest nie zaciskamy ust w "rurkę" a rozluźniamy; głos wydobywamy bardziej "z wewnątrz";
na końcu wyrazu często jest bezdźwięczne
sha sia twardość wymowy powinna znaleźć się pomiędzy "szia" a "sia", jednak bliżej tego drugiego
shi si twardość wymowy powinna znaleźć się pomiędzy "szi" a "si"
chi ci twardość wymowy powinna znaleźć się pomiędzy "czi" a "ci"
tsu cu -
fu fu ułóż wargi w ten sposób, jak byś chciał zdmuchnąć świeczkę, a wiec układ ust warga-warga, (a nie warga-zęby, jak w polskim "f")
ya ja -
yu ju -
yo jo -
wa ła -
r l – r polskie dźwięczne wibrujące "rrrr" jest niemożliwe do wymówienia dla Japończyków; japońskie to tak na prawdę głoska pomiędzy l a r (zauważ, ze czyste "l" w japońskim nie istnieje!)
wo ło często "ł" jest bezdźwięczne i zostaje tylko "o"
za dza -
z dz -
ja dzia -
ji dzi -
zu, du dzu Pomimo, iż inaczej zapisywane, wymowa jest identyczna i przypomina polskie "dzu". Należy o tym pamiętać przy nauce hiragany i katakany.
n n - gdy występuje jako sylaba samodzielna (bez samogłoski po niej) – wymawiamy nosowo, nie dotykając językiem tylnej części zębów (jak to ma miejsce w polskim "n")
- gdy jest częścią sylaby (czyli w "na", "ni", "nu", "ne", "no") – tak jak po polsku
- kiedy poprzedza "b" lub "p" – wymawia się jak nasze "m"

Analogicznie do samogłosek, w przypadku spółgłosek również występują formy podwójne. Zapisujemy je wtedy w romaji podwójnie, a wymawiamy identycznie jak wymawialibyśmy po polsku, np. w wyrazie "lekki" pierwsze "k" nie jest wymawiane, w tym miejscu stosujemy krótką pauzę. Tak samo wymawiamy podwójne samogłoski po japońsku.

Samogłoski nieme

Samogłoski "u" oraz "i" są niekiedy pomijane w wymowie, kiedy występują pomiędzy głoskami bezdźwięcznymi, jak "k", "s", "t", "h" i "p".
Sama samogłoska "u" jest również często bezdźwięczna, kiedy stoi na końcu wyrazu, jak choćby chyba najpopularniejszy wyraz japoński "desu", które najczęściej wymawiane jest "des".

"W" i "L"

Jak może już zauważyłeś, w japońskim nie występują odpowiedniki polskich spółgłosek "w" i "l". Prowadzi to do bardzo zabawnych sytuacji, kiedy Japończyk, automatycznie zamieniając "w" na "b" oraz "l" na "r" próbuje powiedzieć: "I love you!" ("kocham Cie"), a wychodzi mu "I robe you!" (czyli "okradam Cię").

Bardziej szczegółowo omówimy sylaby przy okazji nauki hiragany oraz katakany.

Akcent

W przeciwieństwie do języka polskiego, w którym akcent zwykle pada na przedostatnią sylabę wyrazu, w języku japońskim akcent nie występuje. Czasami tak samo brzmiące wyrazy o różnym znaczeniu są rozróżniane przez inną intonację głosu, ale nie jest to reguła, zatem pominę chwilowo ten temat, wracając do niego wtedy, gdy będziemy używać wyrazu będącego przykładem tego zagadnienia.

Następna część tej lekcji: Hiragana

Dodaj tą stronę do:

| More