Zapożyczenia językowe w japońskim
"Hej, luknij przez łindoł na korner od strita, czy nie stoi kar naszego czifa"
- co sądzisz o takim sposobie używania słów pochodzących z języka angielskiego? Niektórym taki styl odpowiada, z kolei innym wydaje się on być żenujący. Jeżeli jednak należysz do grupy osób, które takie zwroty po prostu bawią, a dodatkowo znasz angielski choćby na poziomie podstawowym, przygotuj się na dobrą zabawę. W tej części będzie bowiem mowa o zapożyczeniach językowych w języku japońskim.
Japonia była przez wiele lat dość mocno odizolowanym krajem, w związku z czym inne nacje nie miały większego wpływu na kulturę i język japoński. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat sytuacja ta mocno się zmieniła, a Japończycy, niczym spragnieni tych wpływów, zaczęli chłonąć wszystko co obce, a chyba w szczególności język angielski.
Niestety, język angielski, który zakotwiczył na dobre w japońskim, tak naprawdę niemal wcale nie przypomina prawdziwego angielskiego (i nie mam tu na myśli brytyjskiej czy amerykańskiej odmiany). Ci z Was, którzy zaznajomili się z informacjami o czytaniu głosek japońskich być może domyślają się przyczyny tego fenomenu. Nie odbiega on zresztą stylem od tego, co przytoczyłem na początku tego artykułu poza tym, że wersje japońskie słów angielskim stały się w pełni oficjalnie częścią języka japońskiego. Aby nie być jednak posądzonym o stronniczość, należy przyznać, że wymowa japońskich wyrazów przez obcokrajowców, szczególnie anglojęzycznych, również pozostawia wiele do życzenia (np. "karaoke")
Naturalnie nie jestem tu w stanie przytoczyć nawet małego ułamka wszystkich zapożyczeń. Chciałbym raczej zasygnalizować kilkoma przykładami to zjawisko, niż stworzyć taki słownik zapożyczeń (który zresztą na pewno już istnieje). Możesz to potraktować jako zabawę w odgadywanie znaczeń poszczególnych słów
.
Poniżej w formie tabelki przedstawiam przykładowe wyrazy i wyrażenia, które wywodzą się z angielskiego i innych języków obcych:
| japoński | romaji | oryginał | znaczenie | komentarz |
|---|---|---|---|---|
| テーブル | teeburu | table | stół | |
| ジュース | juusu | juice | sok | |
| バッグ | baggu | bag | torba | |
| ビール | biiru | beer | piwo | |
| チケット | chiketto | ticket | bilet | |
| デパート | depaato | department store | dom towarowy | |
| デート | deeto | date | randka | |
| ガラス | garasu | glass | szkło | |
| ケーキ | keeki | cake | ciastko | |
| コーヒー | koohii | coffee | kawa | |
| コンビニ | konbini | convenient store | sklep całodobowy | |
| パソコン | pasokon | personal computer | komputer osobisty | tu już troszkę trudniej: słowo japońskie to zlepek początków dwóch wyrazów angielskich |
| パトカー | patokaa | patrol car | radiowóz policyjny | |
| エアコン | eakon | air conditioner | klimatyzacja | |
| リモコン | rimokon | remote control | pilot (np. do telewizora) | |
| パスポート | pasupooto | passport | paszport | jakie te języki są do siebie podobne |
| レストラン | resutoran | restaurant | restauracja | |
| ラジオ | rajio | radio | radio | |
| アルバイト | arubaito | arbeit | praca na pół etatu | w tym przypadku sens niemieckiego "arbeit" został nieco zmodyfikowany |
| アパート | apaato | apartment | kawalerka | o tym wyrazie można by napisać cały rozdział książki: "O tym jak apartament stał się klitką" |
| シャンプー | shanpuu | shampoo | szampon |
A co powiesz na takie zdanie - z "typowo japońskimi" wyrazami:
To teraz coś z menu:
Dla niewtajemniczonych (jeszcze): jest to zestaw obiadowy. Dla ułatwienia zapiszę to samo, ale tym razem oddzielę spacjami poszczególne słowa:
Czy zaczyna Ci już coś świtać? Nie bardzo? A może zrobimy mini-konkurs? W forum BENKYŌ, w dziale "Konkurs" możesz wpisać swój komentarz. Kto pierwszy rozszyfruje, ten lepszy!
Podobnych przykładów mógłbym przytaczać mnóstwo. Wniosek jest taki, że znając angielski, wymowę japońską oraz łącząc te dwa elementy możemy być z dużym prawdopodobieństwem zrozumiani w Japonii, mimo, że nie użyjemy żadnego japońskiego słowa. Oczywiście nie należy tego traktować jako radę, wręcz przeciwnie - ja namawiam do nauki "prawdziwego" japońskiego.
Poprzednia część tej lekcji: Jadę do Japonii!
Następna część tej lekcji: Japońskie odgłosy
