Ceremonia picia herbaty

Chanoyu odbywa się inaczej zależnie od formy, która może być skrócona lub podstawowa. Skrócona forma jest oczywiście mniej oficjalna, bo uczestnicy nie muszą tam wkładać kimon i wszystko może się odbywać w prywatnych domach, świątyni, a nawet w pracy. Posiłek podczas skróconej ceremonii ogranicza się do spożywania wagashi (specjalne ciasteczka).

Pełne spotkania muszą się odbywać w specjalnych pawilonach (chashitsu - 茶室). Tam już obowiązuje etykieta chakai - 茶会, wszystko jest zaplanowane, ma odpowiedni czas i miejsce. Uczestnicy wkładają kimona. Jako przekąska służą słodycze wykonane z prasowanych glonów lub kolorowego cukru. Jeśli słodycze nie zostaną zjedzone, należy zabrać je ze sobą do domu.

Ceremonia podstawowa. Wszyscy, którzy przybędą na uroczystość najpierw są witani przy furtce przez gospodarza ceremonii ukłonem. Wchodzą do altanki zwanej machiai 待合　i tam ustalana jest kolejność wejścia do pawilonu. W tej kolejności wszyscy spacerują po ścieżce (roji - 路地) i podziwiają tam kamienne i roślinne kompozycje. Gdy dojdą do ławeczki w ogrodzie, wybierają osobę najbardziej szanowaną i obeznaną z etykietą chakai. Ma ona za zadanie służyć przykładem i zadbać wraz z gospodarzem o atmosferę.

Uczestnicy zatrzymują się jeszcze przy źródełku i za pomocą drewnianego czerpaka nabierają wody i płuczą usta, oraz myją ręce. Jest to symboliczne oczyszczenie ciała i ducha. Rozlegający się sygnał gongu oznacza, że można już wejść do środka. Przedtem jednak wszyscy zdejmują obuwie. Wejście do pawilonu nazywamy nijiriguchi - にじり口 (wymiary max. 80x70cm). Otwór ten jest nieduży, więc uczestnicy aby wejść do środka muszą kucać, co ma symbolizować równość między społeczeństwem.

Gospodarz wchodzi dopiero na samym końcu. Wewnątrz, gdy wszyscy zbliżą się do wnęki (tokonoma - 床の間), podziwiają eksponaty. Następnie ukłon i wszyscy zasiadają wokół paleniska.

Pokój ma wielkość od 2 do 4 tatami. Najmniejsza ilość mebli i przedmiotów nie rozprasza uwagi uczestników.

Gość honorowy dziękuje gospodarzowi za zaproszenie i rozpoczyna się rozmowa głównie na temat utensylii herbacianych i zwoju z sentencją. Poruszanie innych tematów jest nietaktowne.

Później goście częstowani są lekkim posiłkiem, na który może się składać ryż, zupa, warzywa, ryba, a czasami sake. Po tej części wszyscy wychodzą do ogrodu, a gospodarz przygotowuje się do dalszej ceremonii. Po powrocie uczestników zaskakuje nowy wystrój wnętrza.

Gospodarz przynosi przybory i naczynia. Jedwabną ściereczką (fukusa) wyciera utensylia. Później zagotowuje wodę w czajniczku, w którym dzwonią kawałki miedzi. Daje znak pierwszej osobie, która zaczyna jeść wagashi. Kiedy woda się zagotuje, gospodarz nabiera ustalonymi ruchami sproszkowaną herbatę i wsypuje do miseczek ok. 3 łyżeczki. Później za pomocą bambusowej chochelki (hishaku 柄杓 lub chashaku 茶杓) nabiera wody i nalewa ją do miseczki z herbatą. Bierze do ręki bambusowy pędzelek (chasen - 茶筅) i zaczyna nim mieszać herbatę, dopóki nie pojawi się piana i podaje ją pierwszemu gościowi, który powinien podziękować słowami: „Otemae chodai itashimasu” i unieść czarkę w górę, obracając ją trzykrotnie. Wypija herbatę dokładnie trzema i pół łykami, ostatki wypada wypić siorbiąc. Wyciera czarkę kciukiem i palcem wskazującym, później dopiero wyciera palce i oddaje czarkę gospodarzowi, który po wypłukaniu jej zimną wodą (w mizuashi), czyni cały proces od początku, w intencji następnego gościa.

Słodyczy serwowanych w trakcie chanoyu nie bierze się palcami tylko wykałaczką (kashiyoji). Ceremonia trwa dopóki goście nie podziękują za herbatę. Wtedy gość honorowy wstaje i ponownie dziękuje za całą uroczystość. Gospodarz również wstaje i wykonuje wtedy ukłon w całkowitym milczeniu, w stronę każdego z gości. Cała ceremonia trwa od 2 do kilku godzin.

Chanoyu kierują cztery zasady, wyznaczniki: Wa (harmonia), Kei (szacunek), Sei (czystość duchowa, fizyczna, oraz prostota), oraz Yaku (spokój, pokój ducha).

Słowniczek utensylii:

• chagama-kociołek do gotowania wody
• mizusashi-pojemnik na wodę
• chaire-pojemnik na sproszkowaną herbatę
• chashaku-czerpadełko służące do mieszania i przekładania herbaty
• chawan-naczynia z których pijemy herbatę
• kaishi-papierowa serwetka na której kładzie się japońskie słodycze
• kashiyoji-wykałaczki do słodyczy wykonane z pachnącego drewna
• fukusa-jedwabna tkanina służąca do wycierania przyborów
• sensu-wachlarz ukazujący granice między osobami, którym należy się szacunek

Autor tekstu: Nyu!

---

Odwiedzający tę stronę najczęściej szukali:

ceremonia picia herbaty (43), chanoyu (26), ceremonia herbaty (23), ceremonia picia herbaty japonia (19), parzenie herbaty w japonii (9), ceremonia picia herbaty w japonii (8), Japońska ceremonia picia herbaty (5), ceremonia parzenia herbaty w japonii (5), ceremonia parzenia herbaty (5), herbata po japońsku (3)

---

---